Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu (9 maja 2015) – Bądź zmianą

9 maja 2015 roku przypada kolejny Światowy Dzień Sprawiedliwego Handlu – jest to największe święto Fair Trade na świecie. W tym roku po raz dziewiąty jest organizowane w Polsce.

Tegoroczne hasło zaproponowane przez Światową Organizację Sprawiedliwego Handlu to Bądź zmianą (ang. Agents for change). Świat zmieniają konsumenci, którzy w trakcie zakupów sięgają po produkty Sprawiedliwego Handlu*, optując w ten sposób za wizją świata opartą na bardziej zrównoważonym i sprawiedliwym rozwoju. Pomagają w ten sposób drobnym wytwórcom i pracownikom najemnym z krajów rozwijających się, dzięki czemu mogą oni żyć godnie i utrzymywać się z pracy własnych rąk. Konsumentów wspierających Sprawiedliwy Handel jest z roku na rok coraz więcej.  W 2014 roku łączna sprzedaż produktów Sprawiedliwego Handlu na świecie wyniosła ponad 6 mld euro i ma tendencję wzrostową. W Polsce sprzedaż przekroczyła równowartość 2 mln euro.

Ruch Sprawiedliwego Handlu ma nie tylko wymiar finansowy, ale również łączy ludzi, którzy chcą być zmianą – np. w Cieszynie obchody Światowego Dnia Sprawiedliwego Handlu odbywają się przy współpracy czeskiej organizacji Na Zemi.

[Fundacja „Koalicja Sprawiedliwego Handlu” / Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu]



Tagi:

Jak mieć i być czyli ekonomia społeczna w praktyce

Ekonomia społeczna to coraz ważniejsza część gospodarki. Dotyczy takiego sposobu prowadzenia biznesu, w którym oprócz celów ekonomicznych ważne są cele społeczne. Ekonomia społeczna to sposób na przywracanie na rynek pracy osób z grup społecznych, które zagrożone są wykluczeniem. Wśród takich grup znajdują się np. bezrobotni, byli więźniowie, osoby leczące się z uzależnień czy niepełnosprawni. Ideą, jaka stoi za gospodarką społeczną jest to, że zysk uzyskany z prowadzenia działalności gospodarczej przeznaczany jest na rozwój potencjału organizacji oraz zatrudnionych w nich osób. Jest sposobem niezależność finansową grup, które z różnych przyczyn nie mogą odnaleźć się na otwartym rynku. W uproszczeniu ekonomię społeczną można potraktować jako formę pośrednią miedzy działalnością pozabiznesową a taka, której głównym celem jest pomnażanie zysków. W przedsiębiorstwach społecznych zatrudniane są też osoby nie należące do grup zagrożonych wykluczeniem, co oznacza dodatkową możliwość zatrudnienia. W końcu nie wszyscy muszą pracować w dużych korporacjach czy administracji publicznej. Przedsięwzięcia należące do podmiotów ekonomii społecznej są równie innowacyjne i ciekawe jak komercyjne. Praktycznie każdy pomysł na biznes może być realizowany za pośrednictwem przedsiębiorstwa społecznego. Na rynku podmiotów ekonomii społecznej są agencje PR, projektanci stron www, kluby i kawiarnie, studia graficzne, pracownie krawieckie, drukarnie i inne. Zainteresowani mogą dowiedzieć się więcej np. na stronie http://www.ekonomiaspoleczna.pl.



Tagi:

Indeks szczęścia

Czy szczęście można zmierzyć? Okazuje się, że tak. Naukowcy opracowali indeks, który jest wskaźnikiem ekonomicznym ilustrującym poziom dobrostanu. Do obliczenia wskaźnika bierze się pod uwagę m.in. oddziaływanie na środowisko (ślad ekologiczny) i kwestie związane z rozwojem zrównoważonym. Istotą indeksu jest określenie dobrostanu danego kraju w odniesieniu nie tylko do celów ekonomicznych (bogactwa), ale również tego jak podchodzi do wykorzystania zasobów, zapewnienia zdrowia i dobrego samopoczucia mieszkańców. Dzięki indeksowi możemy dowiedzieć się, które kraje są miejscami, gdzie ludzie żyją długo i są szczęśliwi. Co ciekawe zwykle w czołówce znajdują się kraje, które nie są traktowane jako wysokorozwinięte czy posiadające ogromne bogactwa. Być może szczęście leży gdzieś indziej niż w „grubym portfelu”. Zastanawialiście się kiedyś nad tym co sprawia, że jesteście szczęśliwi?



Tagi:

Szklanka w połowie pełna/w połowie pusta – raport z ankiet uczniowskich

W ramach projektu odwiedziliśmy szkoły ponadgimnazjalne i dzięki temu udało nam się zebrać ponad 600 ankiet m.in. na temat obecności problematyki ekologicznej w szkole. Uczniowie przyznali, że w ich dotychczasowej edukacji ochronie środowiska poświęcono mało lub bardzo mało uwagi (łącznie 50% respondentów). Tyle samo uznało, że poświęca się jej dużo lub zbyt dużo uwagi. W zależności od interpretacji można uznać, że szklanka jest w połowie pełna lub w połowie pusta. A waszym zdaniem?

Pełny tekst wyników ankiet znajdziesz tutaj: Pobierz plik!



Tagi:

Dlaczego warto chronić przyrodę?

Zapraszamy do lektury artykułu Adama Wajraka

Dlaczego warto chronić przyrodę?  Dla mnie to odpowiedź na to pytanie jest oczywiste tak samo jak pytanie o to czy warto być zdrowym, albo mieć przyjaciół i być kochanym. Po prostu warto, bo jest to warunek mojego osobistego szczęścia. Przyjmuję jednak do wiadomości, że dzięki zdobyczom cywilizacji dla wielu z nas otaczająca nas przyroda i pytanie o to czy od niej zależymy czy nie może być tak samo odległe i interesujące jak to czy na Marsie znajduje się woda i w jakiej postaci.

Zwykle wyjaśnianie dlaczego przyroda jest taka ważna  zaczynam od przypomnienia kilku prostych faktów z naszej historii jako gatunku. Pozwalają one ustalić kim jesteśmy. Otóż jesteśmy dość młodym gatunkiem. Homo sapiens sapiens czyli człowiek myślący ma nie więcej jak 250 tys. lat. Co prawda gatunkiem dość wyjątkowym bo takim którego przodkowie mieli już w miarę opanowane posługiwanie się ogniem i narzędziami, ale również dość delikatnym, który już raz otarł się o zagładę. Zmiany w klimacie spowodowane wybuchem jednego tylko wulkanu i ochłodzeniem się klimatu spowodowały, że na jakieś 70 tys. lat temu zostało nie więcej niż kilkanaście tysięcy  ludzi. Według niektórych źródeł tylko około 2 tys. Tak czy inaczej niewiele  brakowało aby nas nie było. A przetrwaliśmy zapewne dlatego, że ta mała grupka która ocalała znalazła odpowiednie środowisko przyrodnicze. To właśnie środowisko przyrodnicze, a dokładnie niezbyt wielka w nim zmiana jaką było wcale nie takie duże ocieplenie klimatu plus odpowiednie warunki gdzieś na obszarze bliskowschodniego żyznego półksiężyca sprawiło, że  jakieś 10 tys. lat temu że z łowców staliśmy się rolnikami i z czasem nadprodukcja żywność pozwoliła nam na zorganizowanie społeczeństw, powstanie miast i dominację nad światem, która do czasu uzyskania dostępu do paliw kopalnych i dzięki temu źródło do olbrzymich źródeł energii, które pozwoliły nam uniezależnić się od kaprysów przyrody. To zaczęło się powiedzmy 300 lat temu. Podsumujmy więc. Mamy jako gatunek 250 tys. lat, społeczeństwa oparte na tym, że można w nich być kimś więcej niż łowcą, zbieraczem, szamanem albo matką rodzącą dzieci od 10 tys. lat, a na dobre trzęsiemy tą planetą od lat kilkuset. Dla porównania dinozaury dominowały na Ziemi przez około 140 milionów lat.

To pokazuje nie tylko kruchość nas jako gatunku, ale również coś o czym opowiem na końcu.

Bo wykonuje za nas pracę, którą można wycenić

Jednym z najważniejszych argumentów mówiących dlaczego warto chronić przyrodę jest ten wskazujący, że po prostu sobie bez niej nie poradzimy. Nawet nasze najnowocześniejsze technologie  nie są tak wysublimowane aby pozwalały nam produkować żywność bez oglądania się na warunki przyrodnicze. Jak to ktoś lapidarnie ujął nawet najbardziej wyrafinowana roślina wyprodukowana przy pomocy najnowszych technik biologicznych i genetycznych zawsze będzie potrzebowała wody, a najlepiej wody czystej. A czysta woda jaką mamy na planecie to nie zasługa oczyszczalni ale tego jak działają ekosystemy naszej planety czyli właśnie przyroda. Naukowcy już od wielu lat pokazują, że ekosystemy, albo nawet pojedyncze gatunki wykonują dla nas pracę i to taka którą da się wycenić. Nazywa się to usługi ekosystemowe. Osobiście pisałem o dwóch takich przypadkach. Pierwszy to badania pokazujące jaką oczyszczalnią jest plaża. Otóż poza piaskiem plaża to, żywy organizm. Między ziarenkami piasku cała masa bakterii, grzybów, małych zwierząt i roślin walczy o pokarm, albo jak kto woli organiczne odpadki, czyli wszystko to czym się brzydzimy. Jak ocenili naukowcy z Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie z Przeciętny metr polskiej plaży utylizuje rocznie, czyli rozkłada na wodę i dwutlenek węgla, 75 kilogramów materii organicznej. Więc dziennie na każdym metrze znika materia organiczna rozmiarów i wagi całkiem sporego kotleta schabowego. Można powiedzieć, że plaża wykonuje dla nas pracę polegającą na samooczyszczaniu, to dzięki temu możemy cieszyć się “złotym” piaskiem i czystszą wodą. Ta praca ma swoją cenę. Gdybyśmy ją zlecili jakiejś firmie, to w skali polskiego wybrzeża trzeba by płacić za nią około 6 milionów euro rocznie. Jeżeli 6 mln euro wydaje się kwotą niewielką to przytoczę drugi przykład o którym pisałem

W latach 2008-10 budżet zapłacił za straty wyrządzone przez wszystkie zwierzęta chronione – wilki, żubry, niedźwiedzie, rysie i bobry – ponad 17 mln zł. Z tego ponad 15 mln zł zawiniły bobry. Ale okazuje się, że bobry to nie tylko straty, ale też zyski. Wyliczył je dla mnie znawca tych zwierząt dr Andrzej Czech: – W 2005 roku mieliśmy w całym kraju 17 tys. ha rozlewisk bobrowych. Teraz powinno być trochę więcej, przyjmijmy, że 25 tys. ha. Takie rozlewiska to zatrzymana woda. Zabezpiecza nas przed gwałtownymi wezbraniami i powodziami oraz suszą, bo bobrowe zbiorniki oddają wodę powoli. Do tego zatrzymują zanieczyszczenia i działają jak oczyszczalnia, a poniżej tam woda jest natleniana. Zyski z takiego rozlewiska wyceniam na od 1 do 10 tys. euro z ha, średnio 5 tys. euro.  Czyli rocznie bobry wykonują dla nas pracę wartą 100 mln euro, a ta suma znacznie przekracza straty jakie powodują.  A czy możemy ocenić jak to wygląda w skali planety? Owszem. Pozwolę sobie przywołać klasyczną już pracę „The value of the world’s ecosystem services and natural capital”  opublikowaną w “Nature” w 1997 roku. Międzynarodowy zespół naukowców wyceniał pracę wykonaną przez ekosystemy na całej planecie na sumę wąchającą się między 16 a 54 trylionami dolarów, ze średnią w wynoszącą około 33 trylionów. Tymczasem to co wytworzył w tym czasie człowiek wyceniane było na 18 trylionów rocznie. Trzeba pamiętać, że nie można tu rozróżniać miedzy gatunkami i ekosystemami i dzielić je na mniej lub bardziej wartościowe. Powiązania są zwykle tak silne, że ingerencja w z pozoru mało ważny ekosystem lub wydawałoby się niezbyt wartościowy gatunek pociąga za sobą bardzo nieprzewidywalne skutki. Do tego wyraźnie widać, że nienaruszone, albo naruszone przez nas ekosystemy są znakomitą barierą przed podwoziami, chorobami i świetnie reagują na takie zaburzenia związane ze zamianami klimatu jak na przykład wichury albo susze.

Bo bez niej umrzemy ze smutku i nudy

Argument ekonomiczny jest z pewnością ważny. Ale osobiście uważam, że kryje się w nim pułapka. Może się przecież okazać, że usługi ekosystemowe jakiegoś kawałka pięknego lasu łatwo zastąpić czymś innym, a sprzedanie drewna i wybudowanie w tym miejscu supermarketu pozwoli bardzo dobrze zarobić. Na tej zasadzie zresztą  kroimy po plasterku naszą przyrodę niczym salami. Przyroda to raczej nasz nie odłączny i odwieczny towarzysz. Wróćmy na chwilę do przywołanej historii naszego gatunku. 90 proc. (jak nie więcej) naszego istnienia na tej planecie był związany z przyrodą. Wyrośliśmy z nią i w niej. Oddziaływanie je widać w genach i psychice. Wybitny socjobiolog Edward. O. Wilson w połowie lat 80 ukuł pojecie biofilia. Oznacza ono, że pomimo wszystkich naszych zdobyczy cywilizacyjnych tak silnie jesteśmy związani z przyrodą, że jej obecność albo nawet tylko świadomość, że gdzieś tam istnieje jest warunkiem naszego dobrego samopoczucia. To dlatego cieszy nas że gdzieś tam jest dżungla Amazońska albo niedźwiedzie polarne, choć nigdy ich nie widzieliśmy i może nigdy nie zobaczymy. To dlatego, ze smutkiem reagujemy na informację o każdym wymarłym lub wymierającym gatunku. To dlatego też „Avatar” film opowiadający o starciu ludzi chcących bezwzględnie wykorzystać przyrodę z dziwnymi istotami żyjącymi z nią w harmonii jest najbardziej kasowym filmem w historii, a nasza sympatia gdy oglądaliśmy ten film nie była po stronie tych którzy reprezentowali w nim „ludzkość”. Zresztą potwierdzają to całkiem świeże badania brytyjskie z początków 2014. Ci ludzie,  którzy przeprowadzili się w pobliże lasu byli po prostu szczęśliwsi. Dlatego zachowanie przyrody po prostu jest ważne dla naszej psychiki. Na planecie na której zostanie tylko człowiek  trochę umiejących się przystosować gatunków zwierząt i nieco posadzonych drzew udających lasy wielu z nas, a z pewnością niżej podpisany po prostu umrze ze smutku i nudy.

Adam Wajrak

 



Tagi: , , ,

Zaangażowani napisali przewodnik!

Poradnik-stronatytulowaNa koniec roku czeka na Was niespodzianka. Zapraszamy do lektury przewodnika po rozwoju zrównoważonym. Publikacja powstała dzięki zaangażowaniu użytkowników portalu jestemzmiana.pl. Pobierajcie, lakujcie i dzielcie się z innymi – Pobierz tutaj!

Wejdźcie w Nowy Rok z zielonymi postanowieniami.

 

Z życzeniami noworocznymi,

Zespół Jestemzmiana.pl



Tagi: , , ,

Święta w kolorze zielonym

W tym roku święta mają być zielone i nie chodzi wcale o kolor choinki. Jak co roku przygotowania do Świąt pochłaniają dużo energii i środków finansowych. W tym okresie szczególnie łatwo ulegamy magii zakupów a rosnąca sterta mało przydatnych gadżetów jest według nas dowodem na dobre przygotowanie do świętowania. W tym roku namawiamy do bardziej świadomych zakupów i świąt w eko wydaniu. Nie chcemy robić rewolucji tylko pokazać, że w tradycji jest miejsce na to by pomyśleć o środowisku.

Prosty przepis na dobre święta:

- zakupy z listą (dodatkowe tona jedzenia, na wypadek gdyby czegoś miało zabraknąć zwykle ląduje w koszu, radość jedzenia polega na delektowaniu się nim a nie obżeraniu nie wspominając o względach zdrowotnych),

- prezenty z głową (jak nie chcesz zrezygnować z obdarowywania bliskich prezentami to kup im takie a najlepiej zrób sam, które mają wartość użytkową. Sprawdzaj co kupujesz),

- opakowanie ma znaczenie (najlepiej jak go nie ma, bo to kolejny odpad, z którym trzeba coś zrobić a jeśli już trzeba jakoś opakować prezenty to liczymy na Twoją kreatywność i oszczędność, na pewno coś wymyślisz),

- gotowanie na miarę (jemy po to, żeby żyć a nie odwrotnie i tego się trzymajmy),

- oryginalne ozdoby (czas spędzony wspólnie z najbliższymi np. na tworzenie ozdób choinkowych to niezapomniane chwile i wspaniała zabawa)

- żywa choinka z kontrolowanych upraw (zapach choinki bezcenny).

- ciesz się wolnym czasem (i spędzaj go aktywnie)

Wesołych Świąt!



Tagi: ,

Dlaczego powinno się myśleć o ochronie środowiska

 Zapraszamy do lektury wywiadu z Jakubem Kotnarowskim z Centrum Promocji Ekorozwoju

  1. Jak każdy z nas może realizować zasady rozwoju zrównoważonego?

 

Poprawna nazwa to rozwoju trwałego i zrównoważonego, bo tak faktycznie ten rozwój jest nazywany. Niestety w Polsce na skutek błędnego tłumaczenia ukuło się mówić o nim rozwój zrównoważony, czyli taki w którym aspekt środowiska jest równoważny aspektowi społecznemu i ekonomicznemu. Natomiast w rozwoju trwałym i zrównoważonym, mowa jest o nie tylko o próbie zachowaniu tej równowagi ale też by rozwój cały czas się dokonywał, za rok, pięć lat, sto.

Wracając do pytania jak możemy te zasady realizować, moim zdaniem należy cały czas patrzeć na efekty swoich wyborów dokonywanych tu i teraz. Należy również rozwijać swoją wiedzę na temat powiązań pomiędzy środowiskiem, gospodarką i społeczeństwem oraz starać wykorzystywać ją w praktyce. Ważne jest, aby mieć świadomość, że jest to proces stały i ciągły, a nie chwilowa moda. Uważam, że takie podejście jest mądrzejsze i uczciwsze od dawania prostych rad typu segreguj albo korzystaj z komunikacji miejskiej zamiast samochodu. Świadomość naszych wyborów to klucz do realizacji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

 

  1. Dlaczego warto się angażować w sprawy związane ze środowiskiem?

 

Wszystko co człowiek wytworzył, wyprodukował, użył dokonało się w środowisku z wykorzystaniem zasobów naturalnych, z których wiele jest nieodnawialnych. Dodatkowo to, co jest odpadem, zanieczyszczeniem również do tego środowiska trafia, a ostatecznie wraca do człowieka. Zatem angażowanie się w sprawy środowiska, jego ochrony i przywracania utraconych funkcji to wyraz nie tyle odpowiedzialności za nas, naszych najbliższych czy potomny ale po prostu rozsądku. Pamiętajmy natura bez człowieka sobie poradzi, my bez niej nie.

 

  1. Zbliżają się święta, jakie masz pomysły na to, by były one jak najbardziej zielone

 

Zrezygnować z „Kewina samego w domu” : ).

CPE_logo_w_kole(duze)A tak całkiem serio zastanowić się czy rzeczywiście w święta to tradycja musi być najważniejsza, tzn. czy musimy mieć aż 12 potraw, z których większość potem nadzwyczajnie jest marnowana. Czy musimy poddawać się szaleństwu zakupowemu gnani reklamami produktów i kredytów. Czy w końcu święta trzeba spędzić przed telewizorem oglądając po raz kolejny „Kewina”? Warto zastanowić się jak chcielibyśmy spędzić te święta, czy realizacja naszych planów ma konsekwencję negatywne czy pozytywne z punktu widzenia środowiska i jego zasobów, czy możemy spróbować zmniejszyć te negatywne bez straty dla istoty świąt. To na pewno przybliży nas do „zieleni” : ).

 

  1. Gdybyś mógł zrobić na środowiska jeden dobry uczynek, który miałby ogromne znaczenie dla całej Ziemi co by to było?

 

Jeśli miałby to być jeden uczynek, to myślę, że wdrożenie modelu rozwoju opartego na nie marnowaniu zasobów. Problemy świata wiążą się mocno z tym, że w jednej jego części zasoby są konsumowane ponad miarę a w innym są one niedostępne lub mało dostępne, np.: zasoby w postaci żywności.  To powoduje dalej konsekwencje w postaci znacznych nierówności społecznych, występowania przełowienia łowisk, przekształcenia wielu ekosystemów, itd. Nie wiem tylko czy ten uczynek byłby dobry, dla niektórych ludzi na pewno nie.

 

  1. Masz jakieś “zrównoważone” postanowienia na nowy rok?

 

W chwili obecnej jestem bardzo mocno zanurzony w teraźniejszości, ze względu na swoje obowiązki zawodowe i pozazawodowe, dlatego planów noworocznych jeszcze żadnych nie formułowałem. Niemniej po tak postawionym pytaniu, do głowy przychodzi mi od razu inne spędzanie czasu wolnego, na pewno bardziej na rowerze, na którym już dawno nie jeździłem.

 

Dziękuję za rozmowę:-)



Tagi: ,

Bądź zmianą, bo warto

Jesteśmy po spotkaniu podsumowującym działania podejmowane w czasie trwania projektu. Wydarzenie było okazją do wymiany doświadczeń na temat Waszego zielonego zaangażowania. Spotkanie otworzyła prezeska CSR Impact, która w kilku słowach podziękowała za trud, jaki włożyliście w projekt, za spotkania z Wami w szkołach (udało się nam dotrzeć do ok. 650 osób), za emocje w czasie gier i za Wasze wpisy, bo to one tworzą wartość tego portalu. Swoją premierę miał też przewodnik po rozwoju zrównoważonym, którego jesteście współautorami (wkrótce dostępna będzie jego wersja elektroniczna). Koordynatorka projektu – Teresa – przedstawiła statystyki kryjące się za podejmowanymi przez nas działaniami.

Inspiracja było dla nas wystąpienie Patrycji Romaniuk z firmy the Sustainers, która przekonywała nas do zmiany swoich nawyków pokazując dlaczego warto. Na koniec nastąpiło wręczenie upominków dla wytrwałych, którzy ukończyli swoje tygodnie próby.

Chociaż powoli kończy się rok 2014 to nasz projekt nadal trwa. Zachęcamy do przyłączenia się do Nas i podejmowania działań społecznych i środowiskowych, które zmienią Ciebie, Twoją okolicę i cały świat.

IMG_2221IMG_2232IMG_2243IMG_2247IMG_2280



Tagi: ,

Edukacja dla zmiany

Zapraszamy do lektury artykułu Katarzyny Krzemińskiej z Grupy Zagranica

 

Edukacja dla zmiany

Wszyscy dostrzegamy niedoskonałości świata, który nas otacza – nierówności społeczne, ubóstwo, konflikty zbrojne, spory etniczne, czy te na tle religijnym. Coraz częściej słyszymy bądź czytamy o trudnym losie uchodźców czy problemie w dostępie do opieki medycznej czy edukacji, o ofiarach skutków zmian klimatu, o niewolniczych warunkach prac robotników w krajach rozwijających się, o rabunkowej gospodarce zasobami naturalnymi i postępującej degradacji środowiska. Byliśmy niejednokrotnie świadkami przejawów rasizmu czy ksenofobii.

Rodzi to w nas sprzeciw i chęć podjęcia działania na rzecz budowania innego, bardziej sprawiedliwego świata. Zapewne odczuwamy niejednokrotnie zniechęcające wrażenie, że nasze działanie nie zrobi żadnej różnicy, że jesteśmy zbyt słabi by sami coś zmienić. W pojedynkę faktycznie, jako część masowego ruchu – już nie. Dlatego potrzebne jest budowanie powszechnego zrozumienia współzależności globalnych i podnoszenie zainteresowania kwestią naszej roli jako obywateli globalnego społeczeństwa. Potrzebne jest budowanie masowego ruchu poparcia dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju, sprawiedliwych relacji z krajami globalnego Południa czy wyeliminowania skrajnego ubóstwa na świecie.

Potrzebna jest  edukacja “na rzecz zmiany”. Warto zatem mieć świadomość, że istnieje gałąź edukacji, która stawia sobie powyższe cele – edukacja globalna.

Czym jest edukacja globalna?

Edukacja globalna to edukacja, która uwrażliwia odbiorców na fakt  istnienia zjawisk i współzależności globalnych – wzajemnych powiązań i przenikania systemów kulturowych, środowiskowych, ekonomicznych, społecznych, politycznych i technologicznych. Głównym celem edukacji globalnej jest przygotowanie odbiorców do stawiania czoła wyzwaniom dotyczącym całej ludzkości. Wyzwania te to m.in. poprawa jakości życia w krajach globalnego Południa, zapewnienie zrównoważonego rozwoju, ochrona praw człowieka czy budowanie partnerskich relacji gospodarczych i społecznych pomiędzy krajami globalnej Północy i globalnego Południa.[1]

Edukacja globalna ma podsuwać wiedzę, zachęcać do jej samodzielnego zdobywania i do krytycznego myślenia, ma umacniać wartości i kształtować prospołeczne postawy. W końcu – ma za zadanie zachęcić do aktywnego zaangażowania odbiorców, do sprawienia, aby przyjęli oni czynną postawę wobec globalnych wyzwań. Jednocześnie podsuwa wiele pomysłów na sposoby takiego zaangażowania, co może być z pewnością inspiracją dla tych, którzy chcą podjąć wyzwanie Tygodnia Próby.

Co możemy robić na co dzień?

Jak widać z powyższej definicji, edukacja globalna dotyka wielu różnych dziedzin naszego życia i obejmuje rozległy wachlarz tematów, od kwestii społecznych, przez gospodarczo-ekonomiczne po środowiskowe. Można więc powiedzieć, ż każdy znajdzie coś bliskiemu swoim zainteresowaniom czy kompetencjom. Dla jednych  będzie to temat praw człowieka – można np. brać udział w Maratonach Pisania Listów organizowanych przez Amnesty International lub w inny sposób wspierać działania stowarzyszenia. Możemy wspierać działania na rzecz polepszenia losu uchodźców realizowane przez organizacje pozarządowe czy międzynarodowe, ale też działać na rzecz imigrantów w swoim kraju. Osoby, które chcą walczyć z niegodnymi warunkami pracy w fabrykach w Azji mogą wybrać bojkot konsumencki lub różne formy nacisku na firmy zlecające tam produkcję, w celu poprawienia panujących tam warunków (np. akcje pisania maili).

Dla wielu z nas motorem do zmiany nawyków jest troska o środowisko naturalne. Ci zapewne wybiorą wyzwania związane z minimalizowaniem zużycia zasobów naturalnych Ziemi i ograniczaniem swojego śladu węglowego. Możemy zrezygnować z samochodu, w podróż udać się pociągiem zamiast samolotem, kupować lokalnie wyprodukowaną żywność i w miarę możliwości inne towary, ograniczyć produkcję zbędnych plastikowych odpadów. Coraz więcej osób obecnie rezygnuje z mięsa, bądź ogranicza je w swojej diecie, motywując to nie kwestiami etycznymi bądź zdrowotnymi, a świadomością negatywnego wpływu przemysłowej produkcji mięsa. Jest to faktycznie rosnący problem i jeśli nie rezygnacja, to z pewnością ograniczenie produktów pochodzenia zwierzęcego jest świetnym pomysłem na wyzwanie Tygodnia Próby.

Coraz większe zainteresowanie budzi również kwestia etyki w modzie – warto zastanowić się skąd pochodzą, w jakich warunkach i przez kogo produkowane są nasze ubrania.[2] Ciekawym pomysłem na konkretne działania jest zorganizowanie wymienialni ubrań, tzw. swap party.

Tak jak edukacja globalna adresowana jest do każdego od przedszkolaka po seniora, tak i działania może podjąć każdy, niezależnie od wieku. Dzieci angażowane mogą być w cały wachlarz aktywności, dostosowanych oczywiście do ich możliwości. Dla nauczycieli czy edukatorów tematy edukacji globalnej mogą być pewną nowością, ale dostępnych jest wiele materiałów edukacyjnych i gotowych scenariuszy zajęć, jakie można przeprowadzić z dziećmi i młodzieżą.[3] Świetnym pomysłem jest też organizacja w szkole Tygodnia Edukacji Globalnej, który przypada co roku w trzecim tygodniu listopada.[4]

Być może jesteś gospodynią domową i myślisz, że Twoja rola ogranicza Twoje możliwości wpływania na kształt świata. Nic bardziej mylnego! Jako osoba prowadząca gospodarstwo domowe odpowiadasz za to, czy będzie ono przyjazne idei zrównoważonego rozwoju czy wręcz przeciwnie – spróbuj dbać o dom bez korzystania z detergentów, nie marnować żywności czy energii, ponownie wykorzystaj rzeczy pozornie do niczego się już nie nadające.[5]

Pracujesz w biurze, a może w urzędzie? Zastanów się, jakie “zrównoważone” nawyki możesz wdrożyć w swojej pracy zawodowej. Pomyśl o ograniczeniu ilości zużywanego papieru lub zmianie papieru do drukarki na bardziej przyjazny środowisku, organizując spotkanie pomyśl o tym jaki catering wybierasz; być może zamiast dalekiej podróży na spotkanie wystarczy telekonferencja przy użyciu komunikatora internetowego.[6]

Jeśli jesteś przedsiębiorcą i prowadzisz własną firmę być może zetknąłeś sie z pojęciem społecznej odpowiedzialności biznesu (ang. CSR – Corporate Social Responsibility). Z pewnością CSR jest uznawany za domenę dużych firm i korporacji, ale nawet prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą możemy uwzględniać w naszych codziennych działaniach standardy takie jak poszanowanie praw pracowniczych czy zasobów środowiska naturalnego.[7]

Istnieją możliwości zaangażowania także dla tych, którzy czasu czy innych zasobów mają bardzo niewiele: można podejmować wiele działań nie wstając zza swojego biurka. Możemy podpisać petycję i zachęcić znajomych do zrobienia tego samego – petycje niejednokrotnie okazywały się skutecznym narzędziem wywierania nacisku. Coraz większe oddziaływanie mają też różne akcje na portalach społecznościowych (np. nawołujące konkretne firmy do zmiany polityki lub bojkotu ich produktów).

Przede wszystkich zaś jesteśmy wszyscy, czy tego chcemy czy nie, konsumentami. I to przy kasie, często wielokrotnie w ciągu dnia, dokonujemy ważnych wyborów. Poświęćmy więcej czasu, by przyjrzeć się tym wyborom i starać się dokonywać ich jak najbardziej świadomie. Zrezygnujmy z kupna produktów firm, których polityki nie popieramy, jedzmy bardziej lokalnie i sezonowo, zwracajmy uwagę na pochodzenie produktów, tak, aby przyczyniać się do ograniczenia food miles (to tzw. żywnościokilometry, czyli odległość, jaką produkty żywnościowe muszą przebyć aby dotrzeć na nasz talerz), wybierzmy w miarę możliwości produkty Fair Trade, czyli pochodzące ze Sprawiedliwego Handlu. Warto też kierować się tzw. zasadą 3R (od ang. Reduce, Reuse, Recycle) - kupić mniej, ograniczyć konsumpcję niepotrzebnych produktów i zbędnych opakowań, wykorzystać ponownie – unikać przedmiotów jednorazowych, naprawiać to co można naprawić i  poddawać recyclingowi to co da się odzyskać, a nieraz wręcz znajdować bezużytecznym pozornie przedmiotom nowe zastosowanie (tzw. upcycling).[8]

Ciekawym wyzwaniem, choć oczywiście wymagającym dużego zaangażowania, może być wyjazd na wolontariat do wybranego kraju globalnego Południa. Wbrew potocznej opinii jego głównym celem nie jest wprowadzenie trwałej zmiany w miejscu, do którego się jedzie, bo to zwyczajnie jest niemożliwe w czasie 3-miesięcznego pobytu. Wartością takich programów jest fakt zaangażowania powracających wolontariuszy się w edukację globalną i wykorzystania ich doświadczeń, by wiedzę o złożoności naszego zglobalizowanego świata przekazywać społeczeństwu.[9]

Na koniec należy przypomnieć, że oprócz indywidualnego działania na rzecz zrównoważonego rozwoju w mikroskali powinniśmy takiego samego zaangażowania oczekiwać od naszego państwa. Polska jako członek międzynarodowej wspólnoty jest zobligowana realizować politykę współpracy rozwojowej. Naszym zadaniem jako wyborców jest wymagać od polityków zainteresowania kwestiami zrównoważonego rozwoju globalnego i poparcia dla nich. Narzędziem, które pozwoli nam poznać poglądy kandydata jest strona mamprawowiedziec.pl – w ankietach wypełnianych przez kandydatów na posłów czy europosłów warto zwrócić uwagę na ich odpowiedzi na pytania dotyczące wizji polityki współpracy rozwojowej realizowanej przez Polskę, czy też kwestii ochrony środowiska.

Niezależnie od wyzwania jakie podejmiemy, od obszaru, w jakim zaczniemy wprowadzać zmiany w swoim życiu czy otoczeniu – chciałabym zachęcić każdego, do podejmowania jakiegokolwiek, nawet niewielkiego i pozornie nie znaczącego wysiłku na rzecz zmiany. Nie dajmy sobie wmówić, że jest on bez znaczenia. Parafrazując pewien popularny cytat[10] – największym błędem jest nie robić nic tylko dlatego, że możemy zrobić niewiele. Róbmy to, co w naszej mocy.

 

- – -

[1] Pełna definicja dostępna np. pod adresem: http://eg.edudemo.org.pl/czym-jest-eg; na stronie eg.edudemo.org znaleźć można też aktualne informacje nt. działań z zakresu edukacji globalnej

[2] Więcej informacji na ten temat znaleźć można w książce: “Etyka w modzie, czyli CSR w przemyśle odzieżowym”, M.Płonka, Warszawa 2013

[3] Wybór wysokiej jakości materiałów edukacyjnych, opracowanych przez polskie organizacje pozarządowe dostępny jest internetowym repozytorium www.e-globalna.edu.pl

[4] Więcej na stronie teg.edu.pl

[5] Dużo inspiracji w tym zakresie znaleźć można w broszurze pt. Eko sztuczki, dostępnej w wersji elektronicznej: http://www.um.warszawa.pl/sites/default/files/attach/aktualnosci/eko_sztuczki.pdf

[6] Więcej informacji o zielonych standardach w biurze i podczas organizacji wydarzeń znaleźć można na stronie programu ZIELONE WYDARZENIA realizowanego wraz z partnerami przez Fundację AERIS FUTURO: http://zielonewydarzenia.pl/

[7] Polecam ciekawe artykuły na blogu GoResponsible, poświęconym CSR: http://goresponsible.pl/

[8] Kopalnią wiedzy na temat odpowiedzialnej konsumpcji i źródłem wielu inspiracji do działania jest strona projektu Kupuj Odpowiedzialnie: http://www.ekonsument.pl/

[9] Przykładem takiego programu dla wolontariuszy jest GLENN, koordynowany w Polsce przez PAH (http://www.pah.org.pl/nasze-dzialania/133/3/wez_udzial_w_programie_glen); co roku projekty z udziałem wolontariuszy realizują też w wybranych krajach globalnego Południa polskie organizacje pozarządowe, wyłonione w konkursie grantowym MSZ (https://polskapomoc.gov.pl/Wolontariat,polska,pomoc,986.html).

[10] It is the greatest of all mistakes to do nothing because you can only do little – do what you can (Sydney Smith).



Tagi: , ,

Mikołaj rozdaje prezenty – konkurs!!!

20141214_143222Święta tuż tuż, dlatego mamy dla Was grudniowy konkurs. Zapraszamy wszystkich (tych, którzy dopiero podjęli wyzwanie i zrobili pierwsze wpisy, zakończyli swój tydzień czy dopiero dołączą do naszej społeczności) do wzięcia udziału w konkursie. Zadanie, jakie stoi przed Wami związane jest oczywiście ze Świętami. Podzielcie się swoimi pomysłami na eko Święta. Pokażcie samodzielnie zrobione prezenty i ozdoby choinkowe. Pochwalcie domowymi eko-porządkami i eko-gotowaniem itp. Zdjęcia i filmy mile widziane!

Spośród nadesłanych wpisów wybierzemy trzy najciekawsze i nagrodzimy super upominkami (sam Mikołaj wybierał). Aby wziąć udział w konkursie wystarczy się zarejestrować na portalu jestemzmiana.pl i podjąć wyzwanie. Oceniamy wpisy, które pojawią się do dnia 23.12.2014 do godziny 24:00!



Tagi: ,